Braon mramorasta stenica Foto Centar PIS

Braon mramorasta stenica (Halyomorphahalys)

 

  • Suzbijanje braon mramoraste stenice predstavlja kompleksan zadatak, pre svega jer izrazita pokretljivost, mobilnost, noćna aktivnost, kamuflaža i sakrivanje na nepristupačnim mestima značajno otežavaju efikasnu procenu visine populacije ove štetočine

 

                  dr Milan Šević

Ovu vegetacionu sezonu je obeležila masovna pojava braon mramoraste stenice (Halyomorphahalys). Najveće štete su registrovane u ekstenzivnim usevima i zasadima tj.na manjim površinama u blizini naselja (bašte i okućnice) i u usevima i zasadima gde je bila redukovana primena insekticida. Od ratarskih useva naj intenzivnije su bile prisutne u usevima soje i kukuruza, a štete su uočene i na velikom broju povrtarskih useva poput paprike, paradajza i dr.

Braon mramorasta stenica (Halyomorphahalys) je invazivna poljoprivredna štetočina koja void poreklo iz istočne Azije. Na Evropskom kontinentu ova štetočina je zvanično prvi put registrovana na teritoriji Švajcarske 2007. godine.Braon mramorasta stenica je u našoj zemlji prvi put registrovana relativno skoro, I vrlo brzo se naselila na celoj teritoriji. Reč je o veoma invazivnoj vrsti koja poseduje izuzetno visok potencijal da postane ekonomski značajna štetna vrsta velikog broja gajenih kultura.Ova invazivna vrsta stenice je izrazito polifagna, dosad je registrovana na preko 120 biljnih vrsta u koje spade voće, povrće, ratarski usevi, pa i ukrasno bilje, a najveće štete u svetu registrovane su na paradajzu, paprici, jabukama, kruškama, breskvama, krastavcima, kukuruzu, pasulju, soji. Štete pričinjavaju odrasle jedinke i larve sisanjem biljnih sokova iz svih nadzemnih delova biljaka.Simptomi ishrane na plodovima su sitni, okrugli ubodi koji kasnije prerastaju u nekrotične pege. Napadnuti plodovi gube tržišnu vrednost, a u slučaju jačeg napada može doći do opadanja plodova i potpunog gubitka prinosa.Takođe, mesta uboda pedstavljaju ulazne otvore za patogene prouzrokovače različitih vrsta truleži.Tokom zimske dijapauze ova vrsta migrira u urbane sredine, gde u stadijumu adulta prezimljava u stambenimi drugim građevinskim objektima na skrovitim mestima.Često ulazi u transportna sredstva što dodatno doprinosi njenom širenju u područja u kojima nije bila prisutna.Reč je o izuzetnopokretljivojvrstištetočinekojatokomčitavogciklusarazvića u konstantnoj  potrazi za adekvatnijim izvorima hrane i ima sposobnost da vrlo brzo grupno migrira sa jednog zasada na drugi. Braon mramorasta stenica ima karantinski status Ruskoj Federaciji i još nekim zemljama, tako da je njihovo suzbijanje naročito važno izvozno orijentisanim proizvođačima.Braon mramorasta stenica prolazi kroz 3 faze razvoja: jaje, larva/nimfa i adult (Slika 1 i 2). Štete nanosi u stadijumu imaga i larve sisanjem sokova iz praktično svih nadzemnih delova biljaka .Larve stenice prolaze kroz 5 larvenih stupnjeva i podjednako suštetne kao i adulti.Vrsta na evropskom tlu razvija jednu generaciju godišnje.

                                       Braon mramorasta stenica

Suzbijanje braon mramoraste stenice predstavlja kompleksan zadatak, pre svega jer izrazita pokretljivost, mobilnost, noćna aktivnost, kamuflaža i sakrivanje na nepristupačnim mestima značajno otežavaju efikasnu procenu visine populacije ove štetočine. Pojava braon mramoraste stenice se redovno prati u okviru monitoring Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja Srbije (PIS).S obzirom da je ova stenica relativno nova vrsta u našem agroekosistemu,našoj zemlji za sada, nema registrovanih insekticida za suzbijanje ove štetočine. Na manjim površinama na malom posedu,moguće je mehaničko skupljanje i uništavanje larvi i odraslih jedinki. U državama članicama Evropskoj uniji braon mramorasta stenica se sa uspehom suzbija insekticidima na bazi rapiretroida i neonikotinoida uz obavezno poštovanje karence.

Fotografije Centar PIS

dr Milan Šević

PSSS Beograd

Tags: No tags

Comments are closed.