000

NAJČEŠĆE BOLESTI PŠENICE

 

 

  • Pri razmatranju bolesti pšenice daju se prvo podaci o specifičnoj grupi zajedničkih parazita, koji zaražavaju koren i vlat svih žita, ali su najčešći i najrašireniji na pšenici. Iako su posledica zaraze svih vrsta šturost i sterilnost klasa, lomljenje i poleganje biljaka, paraziti često ostaju nezapaženi u prvim prolećnim mesecima.

 

Zaštita pšenice od bolesti i štetočina počinje pri proizvodnji i doradi semena, a završava u skladištu nakon žetve. Semenski usevi moraju biti uspešno zaštićeni od bolesti i štetočina, pre svega karantinskih.

Najčešće bolesti na pšenici su:

  1. Bolesti koje napadaju klasove i zrna: Ophiobolus graminis, Fusarium nivale, Ustilago tritici, Tilletia tritici, Tilletia laevis, Erysiphae graminis, Septoria nodorum, Fusarium spp;
  2. Bolesti koje napadaju mlade biljke: Septorium nodorum, Fusarium nivale, Helminthosporium sativum, Pythium sp. i druge.
  3. Bolesti osnove busena i korena: Rhisoctonia solani, Cercosporella herpotrichoides, Fusarium nivale, Fusarium roseum, Pythium sp., Basidomicetes sp.
  4. Bolesti lista, rukavca lista i stabljike: Heminthosporum gramineum, Erysipae graminis, Septoria tritici, Septoria nodorum, Puccinia triticina, Puccinia graminis.

Pri razmatranju bolesti pšenice daju se prvo podaci o specifičnoj grupi zajedničkih parazita, koji zaražavaju koren i vlat svih žita, ali su najčešći i najrašireniji na pšenici. Iako su posledica zaraze svih vrsta šturost i sterilnost klasa, lomljenje i poleganje biljaka, paraziti često ostaju nezapaženi u prvim prolećnim mesecima.

Poleganje pšenice (Cerosporela herpotrichoides)

  Pšenica u aprili

Gljivica kao uzročnik zaraznog poleganja pšenice. Simptomi: Znaci bolesti zapažaju se rano u jesen. Na delu vlati prvog i drugog internodija razvijaju se svetlo-smeđe pege izdužene i oivičene tamno-smeđim oreolom, pa imaju izgled “sitnih očiju”, poznate pod nazivom “očice”. Zaraza je uočljivija već kod razvoja 3 do 5 lista u zoni vlati gdje su fiksirani listići. Gljiva prodire preko rukavaca u tkivo stabljike i kao što je navedeno formira karakteristične pege. Parazit se razvija dužinom vlati, stvarajući izdužene svetle pege 1 do 5 cm, čija je dužina oivičena smeđom marginom, tako da bolest dostiže do nivoa klasa koji najčešće ostaje u rukavcu. Propadanje i polijeganje usjeva koje uzrokuje ova gljiva ne razlikuje se od simptoma koje izaziva Ophiobolus graminis. Patološko poleganje žita praćeno je pojavom navedenih simptoma za razliku od fiziološkog poleganja koje je posledica delovanja neparazitskih zemljišnih i atmosferskih faktora (preobilno đubrenje azotom, olujne kiše, nepravilna obrada, što izaziva debalans između korenovog sistema visine stabljike i mase klasa). Dokazano je da vreme setve i gustina useva utiče na intezitet infekcije.

Više informacija o aktuelnim tretmanima zaštite pšenice možete pronaći na sajtu prognozno-izveštajne službe pissrbija.com.

Naslovna fotografija: PIS Srbija

 

Bojan Mijatović dipl.ing.

PSSS Beograd

 

Tags: No tags

Comments are closed.