Pravilna upotreba djubriva donosi dobar rod

SAVET DANA:Vreme i način djubrenja i prihranjivanja voćnjaka

 

  • Vreme đubrenja i prihranjivanje voćaka određuje tip zemljišta na kome je voćnjak podignut, vrsta đubriva, sistem gajenja, kao i potrebe biljka za biogenim elementima u pojedinim fazama proizvodnog ciklusa.

 

Da bi stabla voćaka ostvraila visoke i redovne prinose, potrebno je da budu u dobroj kondiciji, a to znači da se svi fiziološki procesi odvijaju nesmetano. Vitalna biljka pokazuje veću otpornost kako na abiotičke, tako i na biotičke činioce. Preduslov za to je pravilna i izbalansirana ishrana svake godine. Dostupne količine hranljivih elemenata u zemljištu, kao i njihov medjusobni balans, osnov su uspešne ishrane voćaka. Voćkama je za normalan rast i razvoj neophodno 16 biogenih elemenata, koji se u zavisnosti od količine koju biljka usvaja mogu svrstati u dve grupe: makroelementi (ugljenik, kiseonik, vodonik, azot, fosfor, sumpor, kalijum, kalcijum i magnezijum) – koje biljke usvajaju u velikim količinama, i mikroelementi (gvožđe, bor, zink, mangan, molibden, bakar i kobalt) – koje biljke usvajaju u manjim količinama. Količina usvajanja pojedinih elemenata ne predstavlja i meru njihovog značaja, jer nedostatak bilo kog od potrebnih elemenata usloviće poremećaj u metabolizmu koji na kraju dovodi do značajnog smanjenja prinosa.

Vreme đubrenja i prihranjivanje voćaka određuje tip zemljišta na kome je voćnjak podignut, vrsta đubriva, sistem gajenja, kao i potrebe biljka za biogenim elementima u pojedinim fazama proizvodnog ciklusa.

               Zoran Janković

Osnovno ili jesenje đubrenje izvodi se pred kraj vegetacije i tokom mirovanja voćaka i prethodi osnovnoj obradi zemljišta. Rasturaju se organska đubriva (stajnjak i kompost), rasipaju mineralna, granulisana NPK đubriva. Đubrenje se izvodi u jesen da bi do proleća hranljivi elementi došli do zone korena. Organska đubriva su u obliku nepristupačnom za biljke, a da bi bila dostupna, mora se izvršiti delimična mineralizacija do početka vegetacije. Kod mineralnih đubriva, pogotovo fosfora i kalijuma, koji su sporo pokretni elementi, potrebno je da se zahvaljujući dejstvu zimskih padavina spuste u zonu korena do početka vegetacije, i tako budu dostupni biljkama u trenutku kada su im neophodni.

Tip zemljišta takođe utiče na vreme đubrenja. Kod teških zemljišta se sprovodi ranije, pred kraj vegetacije, dok se kod lakših, propusnih zemljišta, operacija izvodi bliže početku naredne vegetacije.

                                          Način gajenja odredjuje kolićinu djubriva

Prihranjivanje predstavlja dopunsku ishranu voćaka koja se obavlja kontinuirano tokom većeg dela vegetacije. Uglavnom se sprovodi rasipanjem azotnih đubriva po površini ili fertirigacijom u više navrata, jer voćkama odgovara veći broj manjih doza. Najnovija istraživanja pokazuju da najbolji prinos i kvalitet plodova kod koštičavog i jabučastog voća imao sledeći raspored i količina primenjenog azota: 30% N u punom cvetanju, 30% N nakon proređivanja plodova i 40% N nakon berbe. Kasna letnja primena azotnih đubriva imala je najveći efekat jer je azot deponovan u stablo i letoraste imao najveći uticaj na razvoj voćaka u narednoj vegetaciji.

Đubrenje se može izvoditi na nekoliko načina:

  • Površinsko đubrenje koje je osnovni i najčešći način đubrenja;
  • Dubinsko đubrenje koje se izvodi pomoću depozitora đubriva direktno u zonu korenovog Sistema ili uz pomoć injektora, kada se radi o tečnim ili rastvorenim mineralnim đubrivima;
  • Folijarno đubrenje je prihrana preko lista koja se izvodi atomizerima gde se vodotopiva mineralna đubriva dodaju najčešće uz tretmane zaštite od bolesti i štetočina. Folijarna ishrana poseban značaj ima u tretmanima posle berbe, odnosno pred kraj vegetacije, jer se na taj način efikasno obezbeđuju potrebne količine elemenata neophodnih za normalno funkcionisanje voćaka u narednoj vegetaciji.
  • Fertirigacija je đubrenje kroz sistem za navodnjavanje kap po kap, koji je najefikasniji način, a ogleda se u lakšem, bržem i kvalitetnijem uvajanju hranljivih elemenata. Fertirigacijom se najčešće dodaju vodotopiva đubriva koja sadrže azot, fosfor, kalijum, kalcijum, sumpor, magnezijum i gvožđe.

 

 

Zoran Janković, dipl.inž.

PSSS Beograd

Tags: No tags

Comments are closed.