OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Staklavost plodova jabuke

 

  • Staklavost je sortna karakteristika, premda se može javiti kod svih sorti, kao i druga fiziološka oboljenja. Sorte posebno osetljive na pojavu staklavosti su Gloster 69, Greni Smit, Fudži,Delišes, kao i Jonatan

 

Staklavost predstavlja fiziološko oboljenje ili poremećaj na plodovima jabuke. Javlja se u vidu staklasto providnih polja (oaza) u mezokarpu ploda. Jače se ispoljava kod dobro obojenih i krupnih plodova. Staklavost nastaje kao posledica sakupljjanja soka bogatog sorbitolom u međućelijskom prostoru. Sorbitol viševalentni alkohol higroskopnog svojstva.Prirodni je šećer koji lako prolazi kroz ćelijske zidove. Sorbitol se koristi u u prehrambenoj industriji kao emulgator (E 420), zamena za šećer, sredstvo za zadržavanje vlage i konzervans.

Kod blažih manifestacija staklavosti, promene se nalaze unutar ploda i spolja gledano nisu uočljive, dok kod staklavosti velikog inteziteta, promene koje nastaju semogu uočiti na površini ploda. Staklavost, u principu, nije pojava trajnog karaktera. Pravovremenom, nešto ranijom berbom i adekvatnim čuvanjem na konstantnoj i ne previše niskoj temperaturi može doći do smanjivanja ili potpunog gubitka staklavosti u plodovima. Kod plodova sa izraženom staklavošću promene su trajne.

                                    Slika 1 i 2 ;Staklavost plodova kod sorte Gloster69

 Najjednostavniji način za odvajanje plodova bez i slabijeg inteziteta staklavosti od plodova sa izraženom staklavošću je njihovo potapanje u rastvor vode i alkohola, zbog činjenice da su plodovi izražene staklavosti veće mase od zdravih plodova.

Staklavost je sortna karakteristika, premda se može javiti kod svih sorti, kao i druga fiziološka oboljenja. Sorte posebno osetljive na pojavu staklavosti su Gloster 69, Greni Smit, Fudži,Delišes, kao i Jonatan. Uzroci pojave još uvek do kraja nisu izučeni, ali je primetno da je pojava intezivnija u godinama sa visokim temperaturama i smanjenom količinom padavina.Tipične godine sa takvim uslovima bile su 2012. i 2017. godina. Staklavost se javljala kod većine sorti u zasadima, na sreću u simboličnoj meri. Sorta Gloster, kao izrazito sklona imala je preko 80% staklavih plodova, dok je 50% od ukupnog broja plodova bilo sa veoma izraženom staklavošću. Pojavu je pratilo preuranjeno obojavanje plodova, koji su bili potpuno prekriveni dopunskom bojom u prvoj polovini avgusta, pre pojave botaničke ili fiziološke zrelosti. Na poprečnom preseku ploda staklavost je uočavana i tokom avgusta, koja je zrenjem postajala sve intezivnija, tako da su se simptomi staklavosti mogli uočiti na samoj pokožici ploda uvidu tamnije obojenih zona.

Slika 3;Veoma izraženi simptomi staklavosti kod plodova Glostera69

Ova godina odlikuje se sličnim klimatskim uslovima, kao gore navedene, tako da se može očekivati izraženija pojava staklavosti plodova jabuke, pogotovo kod sorti koje su sklone pojavi. Mere koje se mogu preduzeti u slučaju pojave staklavosti plodova u zasadima, svode se na raniju berbu i pravilno čuvanje takvih plodova. U Italiji, kao i drugim tržištima, staklavi plodovi su cenjeni kod dela potrošača, zbog sladunjavog ukusa i arome koja potiče od sorbitola, i uglavnom postižu višu cenu. Staklavi plodovi se mogu čuvati u NA hladnjačama, najkasnije do decembra meseca,do kada se moraju plasirati na tržište. Čuvanjem u ULO hladnjačama dolazi do njihovog brzog propadanja.

 

                                                                                                            Zoran Janković, dipl.inž.

                                                                                                                        PSSS Beograd

Tags: No tags

Comments are closed.